Uit de praktijk

Procespraktijk; over het afwegen van kansen en mogelijkheden.

Aan de formele kant van de procespraktijk wordt (te) vaak weinig aandacht besteed. Bevoegde rechters en rechtsmiddelen worden als vaststaande feiten gezien. Zeker bij juridische dienstverleners die niet of weinig procederen.

Niets is minder waar, soms zijn er meerdere invalshoeken en mogelijkheden. Als de zaak niet minnelijk opgelost kan worden, moet niet alleen naar de materiële kant (de inhoud) van het geschil gekeken worden, maar ook naar de formele kant: zijn er verschillende mogelijkheden, wat is de beste tactiek en wat levert de meeste kans op succes op?

Een goed voorbeeld daarvan is een recente uitspraak van de Hoge Raad, ons hoogste nationale rechtscollege, over de vraag of in een zaak verzet of hoger beroep tegen een vonnis open stond.

Kort gezegd, is het verschil als volgt:
- als een partij het niet eens is met een vonnis op tegenspraak, staat - behoudens uitzonderingen - hoger beroep open;
- als een gedaagde niet verschijnt (verstek laat gaan), volgt een verstekvonnis. Tegen dat verstekvonnis staat alleen het rechtsmiddel van verzet open.
Hoger beroep en verzet zijn verschillende procedures. Hoger beroep dient bij een andere (hogere) rechter en verzet bij dezelfde rechter. Het hoger beroep is een nieuwe procedure in tweede instantie, terwijl de verzetdagvaarding heeft te gelden als een conclusie van antwoord. Als het ware wordt de eerste instantie voortgezet.

Als er meerdere gedaagden zijn, bepaalt de wet dat indien tenminste één gedaagde wel èn de anderen niet verschijnen, tegen de niet verschenen gedaagden verstek verleend wordt, doorgeprocedeerd wordt tegen de wel verschenen gedaagde en het vonnis wordt beschouwd als een vonnis op tegenspraak; ook voor degenen die niet zijn verschenen. Duidelijk toch?

Maar is dat ook zo duidelijk als de wel verschenen gedaagde een regeling treft (en de zaak tegen die gedaagde wordt doorgehaald) en vervolgens vonnis wordt gewezen tegen de niet verschenen gedaagden? Naar de letter van de hiervoor weergegeven regeling zou het een vonnis op tegenspraak zijn, waartegen alleen hoger beroep mogelijk is.

Daar kan echter verschillend over worden gedacht. Daarin moeten dan ook (processuele) keuzes gemaakt worden, die aan de andere zijde ook (verweer)mogelijkheden creëren. Dat dit geen theoretische beschouwing is, blijkt uit een recente uitspraak waarin partijen over deze vraag debatteerden.

In die procedure waren drie partijen gedagvaard, waarvan twee partijen in eerste aanleg niet waren verschenen. De wel verschenen partij trof een schikking, waarna eiser de zaak tegen die gedaagde doorhaalde. Maar daarmee was de zaak niet af. De eiser procedeerde door tegen de niet verschenen gedaagden, waarna de Rechtbank die gedaagden bij verstek veroordeelde, waartegen zij verzet instelden. In die verzetprocedure wees de Rechtbank de vorderingen van eiser alsnog af, waarop die in hoger beroep ging.

In dat hoger beroep stelde eiser zich op het standpunt dat de Rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat de oorspronkelijke gedaagden in hun verzet konden worden ontvangen. Immers, één van de gedaagden was verschenen en volgens de hierboven weergegeven regeling betrof het dus een vonnis op tegenspraak tegen de niet verschenen gedaagden. In dat geval staat hoger beroep (en geen verzet) open, aldus eiser.

Volgens de in eerste instantie niet verschenen gedaagden, lag het toch anders. Volgens hen is de regeling niet van toepassing als met de wel verschenen gedaagde een schikking wordt bereikt, waarna de procedure ten aanzien van die partij wordt doorgehaald. In dat geval is geen (eind)vonnis gewezen tussen alle partijen en is het vonnis ten aanzien van de niet verschenen gedaagden een verstekvonnis. In dat geval dient verzet (en geen hoger beroep) ingesteld te worden.

En zo is de regeling toch niet zo duidelijk als die in eerste instantie lijkt. Het Gerechtshof waar het hoger beroep diende, was er klaarblijkelijk ook niet zeker van en heeft de Hoge Raad verzocht duidelijkheid te scheppen.

En die kwam: ondanks dat één van de gedaagden wel verschenen is, is het een verstekvonnis. Redengevend daarvoor is dat de regeling beoogt tegenstrijdige vonnissen te voorkomen, waardoor voor “alle partijen” - dus zowel de verschenen gedaagde(n) als de niet verschenen gedaagde(n) tegen wie verstek is verleend - slechts het rechtsmiddel van hoger beroep openstaat. Daarmee wordt voorkomen dat tegen hetzelfde vonnis zowel een procedure in hoger beroep (door de verschenen gedaagden), als een verzetprocedure (door de niet verschenen gedaagden) kan worden gevoerd, met het gevaar van tegenstrijdige beslissingen. Dat gevaar doet zich in dit geval niet voor: de verschenen gedaagde neemt niet langer aan de procedure deel en alleen de procedure tegen de niet verschenen gedaagden wordt voortgezet, zodat het vonnis uitsluitend wordt gewezen tussen de eisers en de niet verschenen gedaagden. Het risico van tegenstrijdige uitspraken doordat zowel het rechtsmiddel van hoger beroep als dat van verzet wordt aangewend, is dan niet aanwezig.

Daarmee wordt nog maar eens bevestigd dat procederen een vak apart is. Bij procederen komt het aan op tactisch en strategisch denken, het onderkennen en inschatten van kansen en (processuele) mogelijkheden. Alleen vanuit ervaring is het mogelijk goed te adviseren over de juridische positie en mogelijkheden.

In Nederland mogen alleen advocaten optreden bij kwesties die beoordeeld worden door de Rechtbanken, Gerechtshoven en de Hoge Raad. Weliswaar is de inschakeling van een advocaat bij de kantonrechter (die beslist over relatief lagere vorderingen, huur- en arbeidszaken) niet noodzakelijk, maar de vraag dient zich voor of juridisch dienstverleners-niet advocaten de processuele mogelijkheden overzien en juist inschatten, zoals ik in een eerder column in Duin- en Bollenstreek into Business heb uitgelegd. En daarmee wordt goedkoop vaak duurkoop.

Procederen is een kernactiviteit van Advocatenkantoor Ester. Wij adviseren u dan ook graag over de mogelijkheden en kansen in een procedure. Ook over verzet of hoger beroep tegen een eerdere uitspraak.

 


Meer artikelen

Casa miseria, over verhuurperikelen

Steeds vaker wordt onroerend goed gekocht om te verhuren; niet alleen vakantiehuisjes, maar ook bedrijfsruimte en woningen. Vaak gaat het goed. Nog vaker gaat het fout.
In...

Lees verder >>

De gevolgen van Orkaan Irma op de rechtspraktijk

Orkaan Irma heeft een grote impact gehad. Niet alleen op Sint Maarten, maar op heel het Caribisch gebied.

De afgelopen periode ontvingen wij diverse vragen van onze...

Lees verder >>

Procespraktijk; over het afwegen van kansen en mogelijkheden.

Hoger beroep of verzet? Bij procederen komt het aan op tactisch en strategisch denken, het onderkennen en inschatten van kansen en processuele mogelijkheden.

Lees verder >>

Algemene voorwaarden, battle of forms in internationale overeenkomsten

Toepasselijkheid van algemene voorwaarden en verwijzingen naar verschillende algemene voorwaarden bij internationale overeenkomsten.

Lees verder >>

Huurachterstand? Ook de bestuurder kan daarvoor aansprakelijk zijn.

Als een rechtspersoon (bedrijfs)ruimte huurt, is de rechtspersoon ook de huurpenningen verschuldigd. In specifieke gevallen kan betaling van de huurpenningen ook van de bestuurder...

Lees verder >>

Proceskostenveroordeling en advocaatkosten

In civiele (handels)zaken is het gebruikelijk dat de rechter de partij die ongelijk heeft gekregen veroordeelt om de proceskosten van de tegenpartij te betalen. Een...

Lees verder >>

Zakkenvullers, de no cure no pay-afspraak

Toelichting op het verbod op no cure no pay-afspraken en welke prijsafspraken wel mogelijk en toelaatbaar zijn.

Lees verder >>

Goedkoop is duurkoop

Steeds meer dienstverleners concurreren met advocaten. Wanneer kunt u volstaan met inschakeling van een incassobureau of rechtsbijstandverzekeraar en wanneer is het verstandiger een...

Lees verder >>

Het uitdrukkelijk van de hand wijzen van andermans algemene voorwaarden

In de meeste gevallen zult u een overeenkomst alleen willen aangaan onder toepasselijkheid van uw algemene voorwaarden. Maar dat geldt evengoed voor de wederpartij.

Vaak zien...

Lees verder >>

Tijdelijke verhuur en huurbescherming

De dagelijkse praktijk laat zien dat het huurrecht een ingewikkeld recht is. Zowel ten aanzien van woonruimte als bedrijfsruimte is er sprake van een groot aantal verschillende regels....

Lees verder >>

Alles verandert...

Het ontslagrecht wordt op dit moment grondig herzien. Er wordt veel aandacht besteed aan de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) en de wijzigingen die dat met zich meebrengt.

Lees verder >>

Geen huur maar wel betalen

Het is niet ongebruikelijk dat een onderhuurder, na de beëindiging van de hoofdhuurovereenkomst, onderhandelt met de eigenaar/(voormalig) hoofdverhuurder over een nieuwe...

Lees verder >>

Uitleg van commerciële contracten en entire agreement clausules

Recentelijk heeft de Hoge Raad, ons hoogste nationale rechtscollege, zich uitgelaten over de uitleg van (commerciële) contracten en de daarin steeds vaker voorkomende 'entire...

Lees verder >>

Hoofdelijkheid, borgtocht en andere zekerheden

De wet biedt allerlei mogelijkheden om zekerheden te creëren of in te roepen. Voor de verschillende zekerheden gelden echter ook verschillende voorwaarden. Ook bieden de...

Lees verder >>

Aansprakelijkheid onderaannemer

Als een onderaannemer tekortschiet in de nakoming van een overeenkomst met de hoofdaannemer is dit een toerekenbare tekortkoming (wanprestatie). In dat geval kan de hoofdaannemer de...

Lees verder >>

Beperkte mogelijkheden aantasting uitspraken bij alternatieve geschillenbeslechting

Bij de keuze voor alternatieve geschillenbeslechting dient men zich niet alleen bewust te zijn van de aan die keuze verbonden financiële consequenties, maar ook dat de...

Lees verder >>

Bezint eer ge begint

Bezint eer ge begint
Met de steeds verdergaande internationalisering en digitalisering neemt ook het aantal internationale overeenkomsten toevlucht. Met de daarbij toegenomen wens...

Lees verder >>

De Facebookende werknemer

Na onze berichtgeving omtrent email op de werkvloer, kon het vervolg niet lang uitblijven: de Facebookende werknemer. Mag je als werknemer op Facebook je ongenoegen uiten over je...

Lees verder >>

E-mailverkeer op het werk

Een veel gestelde vraag is of de werkgever het recht heeft e-mails van werknemers te controleren. Ja, maar niet altijd en niet onvoorwaardelijk. Hieronder een (zeer) beknopte...

Lees verder >>

Zorgplicht werkgever geldt ook voor ingehuurde zzp'ers

Zelfstandigen zonder personeel (zzp'er) kunnen bij bedrijfsongevallen dezelfde rechtsbescherming hebben als werknemers in loondienst.

Lees verder >>

Advocatenkantoor Ester Hillegom hamer